Italiaans bedrijf sinds 2015 · litio.storeOriginele producten · Volledige fabrieksgarantiePersoonlijk antwoord · Offerte binnen 1–2 werkdagen

Woordenlijst zonnepanelen en energieopslag

De woorden die je tegenkomt in databladen, op productpagina’s en in offertes als je panelen, omvormers en batterijen koopt, eenvoudig uitgelegd, met wat je het best controleert voordat je bestelt. Elk begrip verwijst naar verwante begrippen en naar het bijbehorende deel van de catalogus.

€

€/kWh (prijs per kWh opslag)

De prijs van een batterij gedeeld door de capaciteit, om verschillende groottes te vergelijken.

Op SolarGear.eu is de €/kWh de prijs van de batterij gedeeld door de capaciteit die de fabrikant opgeeft, getoond exclusief btw en met de btw van jouw land. Het is een snelle vergelijking, niet het hele verhaal: kijk ook naar de bruikbare capaciteit, de levensduur in cycli en bij hoogvolt naar de kosten van de controller en het minimumaantal modules. Het is niet de prijs per geleverde kWh over de hele levensduur, die ook van de cycli afhangt.

€/W en €/Wp

De prijs per watt, om omvormers en panelen van verschillende grootte te vergelijken.

Bij omvormers is €/W de prijs gedeeld door het nominale vermogen, bij panelen is €/Wp de prijs gedeeld door het piekvermogen. Zo vergelijk je makkelijk groottes en merken, maar kijk wel wat erbij zit (meter, wifi-dongle, back-upkast) en of je bij panelen losse stuks of een volle pallet koopt.

↑ Terug naar de index

A

AC-koppeling en DC-koppeling

Twee manieren om een batterij op een zonnestroominstallatie aan te sluiten.

Bij DC-koppeling delen panelen en batterij één hybride omvormer, met minder omzettingen en een iets hoger rendement: de gebruikelijke keuze voor nieuwe installaties. Bij AC-koppeling heeft de batterij een eigen omvormer, aangesloten aan de wisselstroomkant naast de bestaande PV-omvormer: de gangbare manier om opslag toe te voegen aan een installatie die al draait, zonder aan de paneelkant te komen.

↑ Terug naar de index

B

Back-up / noodstroom (EPS)

De uitgang die apparaten van stroom blijft voorzien bij een stroomstoring.

Valt het net uit, dan koppelt een hybride omvormer met EPS-functie (emergency power supply) zich los van het net en voedt de apparaten uit batterij en panelen. Sommige modellen houden het hele huis draaiende, andere alleen een aparte uitgang voor belangrijke groepen, soms met een losse omschakelkast. Controleer het back-upvermogen in kW, de omschakeltijd en of er extra onderdelen nodig zijn.

Batterijmodule

Eén batterijeenheid die je met andere combineert tot een groter systeem.

Een module bevat de cellen, een BMS of slave-print en de aansluitingen. Laagvoltmodules zijn meestal complete batterijen die ook alleen werken; hoogvoltmodules zijn bouwstenen die alleen in een toren met hun controller werken. De fabrikant geeft per omvormer het minimum- en maximumaantal modules op, en verschillende modellen of generaties mag je meestal niet mengen.

Beschermingsgraad (IP)

De mate van bescherming tegen stof en water.

Het eerste cijfer gaat over vaste voorwerpen en stof, het tweede over water. IP65 betekent stofdicht en beschermd tegen waterstralen: geschikt voor buiten, liefst beschut tegen regen en directe zon. Producten met IP20 of IP21 zijn alleen voor binnen, en bij buitenmontage is het temperatuurbereik net zo belangrijk als de beschermingsgraad.

Zie ook Datablad

Bifaciaal paneel

Een paneel dat ook stroom maakt met licht dat op de achterkant valt.

Bifaciale panelen hebben een doorzichtige achterkant, meestal van glas, en vangen licht op dat van achteren wordt teruggekaatst. De meeropbrengst hangt af van de ondergrond en de montagehoogte: de moeite waard op veldopstellingen en lichte platte daken, klein bij een paneel vlak op een schuin dak. Het datablad vermeldt de bifacialiteitsfactor en het vermogen bij een bepaalde winst aan de achterkant.

BMS (batterijmanagementsysteem)

De elektronica in de batterij die de cellen bewaakt en beschermt.

Het BMS meet de spanning en temperatuur van elke cel, balanceert de cellen en stopt het laden of ontladen zodra een grens is bereikt. In een zonnestroominstallatie vertelt het de omvormer ook voortdurend hoeveel stroom de batterij mag opnemen of leveren. Daarom moeten batterij en omvormer officieel compatibel zijn: zonder werkende BMS-communicatie wordt er niet goed geladen en kan de garantie in gevaar komen.

Btw verlegd (intracommunautaire levering)

Factuur zonder btw tussen bedrijven in verschillende EU-landen.

Koopt een bedrijf met een geldig btw-nummer goederen bij een leverancier in een ander EU-land, dan wordt er zonder btw gefactureerd en geeft de koper de btw in zijn eigen land aan. Bij SolarGear.eu geldt dat voor bedrijven in de EU met een btw-nummer dat geldig is in VIES. Particulieren betalen btw: Italiaanse btw in Italië, de btw van hun eigen land elders in de EU.

Zie ook VIES

↑ Terug naar de index

C

C-rate

De laad- of ontlaadstroom ten opzichte van de capaciteit.

1C is de stroom waarmee de batterij in één uur volledig laadt of ontlaadt; bij 0,5C duurt dat twee uur. Bij een batterij van 100Ah is 0,5C dus 50A. De C-rate in het datablad bepaalt het continue vermogen dat de batterij kan leveren of opnemen: aan een kleine batterij wordt een grote omvormer misschien door de batterij afgeremd en niet door zijn eigen vermogen.

CAN- en RS485-communicatie

De dataverbindingen tussen batterij, omvormer en meter.

CAN en RS485 zijn de meest gebruikte communicatiebussen tussen het BMS van de batterij en de omvormer; RS485 dient ook voor meters en monitoring. Een passende stekker is niet genoeg: omvormer en batterij moeten hetzelfde protocol spreken, en daarom publiceren fabrikanten compatibiliteitslijsten. Bij veel omvormers kies je het batterijprotocol in de instellingen.

↑ Terug naar de index

D

Datablad

Het technische document van de fabrikant met de kenmerken van het product.

Het datablad vermeldt spanningen, stromen, vermogen, rendement, afmetingen, certificeringen en gebruiksomstandigheden. Het is de basis om compatibiliteit te controleren, van batterij met omvormer en van panelen met MPPT, en het is wat de installateur en de netbeheerder zullen vragen. De productpagina’s van SolarGear.eu linken naar de databladen en handleidingen van de fabrikant waar die beschikbaar zijn; bij twijfel geldt de nieuwste versie van de fabrikant.

↑ Terug naar de index

E

Eenfase en driefase

Het type netaansluiting, dat bepaalt welke omvormer je nodig hebt.

Veel woningen hebben een eenfase-aansluiting; grotere woningen, landbouwbedrijven en bedrijven hebben vaak driefase. Een eenfase omvormer hoort op een eenfase-aansluiting, een driefase omvormer verdeelt het vermogen gelijkmatig over de drie fasen. In veel landen beperken de aansluitregels hoeveel een eenfase omvormer mag terugleveren, waardoor grotere installaties vaak driefase moeten zijn.

Eigen verbruik

Het deel van je zonnestroom dat je zelf gebruikt in plaats van terug te leveren.

Zonnestroom die je in huis of in het bedrijf gebruikt, vervangt stroom die je anders tegen het volle tarief koopt, terwijl teruggeleverde stroom meestal veel minder oplevert, als je er al iets voor krijgt. Een batterij verhoogt het eigen verbruik door het overschot van overdag naar de avond te verschuiven. Dimensioneer de installatie op je verbruiksprofiel, niet alleen op de dakoppervlakte.

↑ Terug naar de index

H

Hybride omvormer

Eén apparaat dat panelen, batterij en net samen aanstuurt.

Een hybride omvormer zet zonnestroom om, laadt en ontlaadt de batterij en wisselt energie uit met het net, en beslist steeds waar de energie heen gaat. De batterij-ingang is 48V of hoogvolt, nooit allebei, en veel modellen hebben een back-upuitgang. Het is de gebruikelijke keuze voor een nieuwe installatie met batterij, of voor een installatie waar je later een batterij aan wilt toevoegen.

↑ Terug naar de index

I

Isc (kortsluitstroom)

De hoogste stroom die een paneel kan leveren.

Isc is de stroom bij kortgesloten paneelaansluitingen, iets hoger dan de werkstroom (Imp). Grote moderne panelen hebben hoge stromen: controleer of de Isc van de string binnen de maximale kortsluitstroom per MPPT van de omvormer blijft. Bifaciale panelen kunnen meer stroom leveren dan de waarde voor de voorkant, dus houd marge aan.

↑ Terug naar de index

K

kWh en kW

kWh is energie (hoeveel), kW is vermogen (hoe snel).

De capaciteit van een batterij staat in kWh: 10kWh kan tien uur lang 1kW leveren of twee uur lang 5kW. Het vermogen van een omvormer staat in kW: het maximum dat hij op elk moment kan leveren. Je hebt genoeg kWh nodig voor je verbruik ’s avonds en ’s nachts, en genoeg kW voor de apparaten die tegelijk draaien.

↑ Terug naar de index

L

Laagvolt- (48V) en hoogvoltbatterij

Twee batterijfamilies die met verschillende omvormers werken.

Laagvoltbatterijen werken op ongeveer 48–51,2V en breid je uit met modules in parallel; ze horen bij 48V-hybride omvormers en omvormer-laders. Hoogvoltbatterijen zetten de modules in serie tot een paar honderd volt: lagere stromen en een beter rendement bij hoog vermogen, maar ze hebben een HV-hybride omvormer nodig en meestal een minimumaantal modules. Ze zijn niet uitwisselbaar: kies batterij en omvormer samen.

Levensduur in cycli

Hoeveel volledige laad- en ontlaadcycli een batterij aankan.

Dit is het aantal cycli dat een batterij haalt, bij een bepaalde DoD, temperatuur en C-rate, voordat de capaciteit zakt tot een eindwaarde, meestal 70–80% van de oorspronkelijke. De garantie loopt in jaren en vaak ook in cycli of in totaal geleverde energie, wat het eerst bereikt wordt. Een thuisbatterij die ongeveer één cyclus per dag maakt, komt op hooguit zo’n 365 cycli per jaar.

LiFePO4 (lithium-ijzerfosfaat)

De lithiumchemie van bijna alle thuis- en bedrijfsbatterijen.

LiFePO4, ook geschreven als LFP, is een lithium-ionchemie met een kathode van ijzerfosfaat. Vergeleken met de nikkelhoudende cellen in veel elektrische auto’s is ze thermisch stabieler, gaat ze duizenden cycli mee en bevat ze geen kobalt; de lagere energie per kilo maakt weinig uit voor een batterij die aan de muur hangt. Eén cel heeft een nominale spanning van 3,2V, dus 16 cellen in serie vormen de batterij van 51,2V die de branche ‘48V’ noemt.

↑ Terug naar de index

M

Micro-omvormer

Een kleine omvormer voor één tot vier panelen, direct erachter gemonteerd.

Elke micro-omvormer zet de energie van zijn eigen panelen al op het dak om in wisselstroom: een beschaduwd of vuil paneel trekt de andere niet omlaag, en panelen mogen verschillend georiënteerd zijn. De gelijkspanning op het dak blijft laag. Per kW zijn ze duurder dan een stringomvormer, dus ze komen vooral tot hun recht op kleine of ingewikkelde daken.

MPPT (maximum power point tracker)

De schakeling in de omvormer die het maximale uit een string panelen haalt.

De opbrengst van panelen verandert met licht en temperatuur, en de MPPT past spanning en stroom voortdurend aan om in het punt van maximaal vermogen te blijven. Strings op dezelfde MPPT moeten dezelfde oriëntatie en hetzelfde aantal panelen hebben; met twee of meer MPPT’s bedient een omvormer twee dakvlakken. Vergelijk het MPPT-spanningsbereik en de maximale stroom per MPPT met je panelen.

↑ Terug naar de index

N

N-type- en TOPCon-cellen

De celtechnologie van de meeste nieuwe hoogrendementspanelen.

N-type-cellen gebruiken anders gedoteerd silicium dan de oudere P-type-cellen (PERC) en verliezen minder vermogen in de loop van de tijd en bij hitte. TOPCon (tunnel oxide passivated contact) is vandaag de meest gangbare N-type-variant; HJT (heterojunctie) is een andere. Voor jou als koper betekent dat een hoger rendement, een betere temperatuurcoëfficiënt en meestal minder degradatie dan bij PERC.

Netcode (aansluitvoorwaarden)

De technische regels waaraan een omvormer moet voldoen om in een land op het net te mogen.

Elk land heeft eigen aansluitregels, bijvoorbeeld de Synergrid-voorschriften C10/11 in België, VDE-AR-N 4105 in Duitsland of CEI 0-21 in Italië, vaak gebaseerd op de Europese norm EN 50549-1, aangevuld met de eisen van de lokale netbeheerder. De omvormer moet daarvoor gecertificeerd zijn en op het juiste landprofiel staan. Controleer voor aankoop of het model in jouw land is toegelaten; de aanmelding bij de netbeheerder regelt je installateur.

Nominale en bruikbare capaciteit

Nominaal is de opgeslagen energie, bruikbaar is wat je er echt uit kunt halen.

De nominale capaciteit is de totale energie van de cellen (spanning × Ah). De bruikbare capaciteit is wat overblijft na de reserves bovenaan en onderaan die het BMS en de omvormer aanhouden. Vergelijk batterijen dus op bruikbare kWh en kijk in het datablad of die bij 100% of bij een lagere ontladingsdiepte is opgegeven.

↑ Terug naar de index

O

Off-grid en netgekoppeld

Een installatie zonder netaansluiting tegenover een die op het net is aangesloten.

Een netgekoppelde installatie gebruikt eerst de zonne-energie en wisselt de rest uit met het openbare net. Een off-gridinstallatie draait op zichzelf, met panelen, batterij en vaak een aggregaat: batterij en omvormer moeten dan elk verbruik in elk seizoen dekken. Veel hybride omvormers kunnen allebei, maar off-grid vraagt meer opslag en een zorgvuldige dimensionering.

Ontladingsdiepte (DoD)

Hoeveel procent van de capaciteit je in één cyclus gebruikt.

Een DoD van 90% betekent dat de batterij tot 10% van haar capaciteit ontlaadt en dan stopt. Veel LiFePO4-batterijen kunnen 90–100% aan, maar omvormers houden vaak een reserve aan voor de back-up of om de cellen in de winter te sparen. Gegarandeerde cycli gelden altijd bij een bepaalde DoD: controleer welke voordat je twee batterijen vergelijkt.

Optimizer

Een DC-apparaatje achter elk paneel dat het in zijn beste werkpunt houdt.

Een optimizer laat elk paneel op zijn eigen maximale vermogenspunt werken en beperkt verliezen door schaduw of verschillen tussen panelen, terwijl de omzetting naar wisselstroom in een centrale omvormer blijft. Sommige optimizers werken alleen met een omvormer van hetzelfde merk, andere met elke omvormer: controleer dat voordat je koopt. Veel optimizers kunnen ook per paneel uitschakelen, wat de gelijkspanning op het dak verlaagt.

↑ Terug naar de index

P

Pallet

De volledige verpakkingseenheid van panelen, geleverd per vrachtwagen.

Panelen worden gestapeld op pallets van enkele tientallen stuks geleverd, afhankelijk van het model; een volle pallet verlaagt de prijs per Wp en het risico tijdens het transport. Pallets komen per vrachtwagen, niet per pakketdienst: het adres moet bereikbaar zijn voor een vrachtwagen, en heb je geen heftruck, vraag dan om levering met laadklep. Controleer de verpakking voordat je de vrachtbrief tekent.

Parallel- en serieschakeling

Parallel verhoogt de capaciteit bij dezelfde spanning, in serie stijgt de spanning.

Parallel blijft de spanning gelijk (bijvoorbeeld 51,2V) en tellen capaciteit en stroom op: zo groeien 48V-systemen. In serie tellen de spanningen op en blijven de Ah gelijk: zo worden hoogvolttorens en PV-strings opgebouwd. Bij panelen werkt het net zo: panelen in serie vormen een string, en meerdere strings parallel delen een MPPT.

↑ Terug naar de index

R

Rackbatterij

Modules in een 19-inch-kast of -frame.

Rackbatterijen gebruiken het 19-inch-formaat van serverkasten: de modules schuiven in een metalen kast, met de controller boven- of onderin. Het formaat is gangbaar in technische ruimtes en in bedrijven, omdat het compact en makkelijk te onderhouden is. Controleer of de kast is inbegrepen of apart wordt verkocht en hoeveel modules erin passen.

↑ Terug naar de index

S

Stringomvormer (netgekoppeld)

Een omvormer die gelijkstroom van de panelen zonder batterij omzet in wisselstroom voor het net.

Een stringomvormer neemt één of meer strings panelen op en levert de energie aan het gebouw en het net. Hij stuurt geen batterij aan, dus hij kost per kW minder dan een hybride en is de standaard in bedrijfs- en industriële installaties. Wil je later opslag, dan kan dat met AC-koppeling en een aparte batterijomvormer.

Stroomtang (CT) en energiemeter

De sensor die de omvormer vertelt hoeveel vermogen er van en naar het net gaat.

Om de batterij met overschot te laden, het verbruik te dekken of de teruglevering te beperken, moet een hybride omvormer het vermogen op het aansluitpunt kennen. Hij meet dat met stroomtransformatoren (CT-tangen) of met een energiemeter via RS485. Controleer welke meter of tang de omvormer ondersteunt: vaak zit hij in de doos, soms is het een accessoire.

↑ Terug naar de index

T

Terugleverbeperking (nul-export)

Een instelling die teruglevering aan het net voorkomt of begrenst.

Bij nul-export regelt de omvormer zijn vermogen zo terug dat er niets, of maar tot een ingestelde grens, het net op gaat, op basis van de meting van de meter of de tangen. Je gebruikt het als de netbeheerder geen of beperkte teruglevering toestaat, of als teruglevering niets oplevert. Met een batterij gaat er minder verloren, omdat het overschot wordt opgeslagen in plaats van afgeregeld.

Torencontroller (PDU, BMU, hoogvoltbox)

De besturingseenheid van een hoogvolt-batterijtoren.

In een hoogvoltsysteem heeft elke toren een controller nodig, afhankelijk van het merk PDU, BMU of hoogvoltbox genoemd. Daarin zitten de hoofdschakelaar, de beveiliging, de schakelrelais en het master-BMS dat met de omvormer communiceert. Hij wordt vaak apart verkocht: tel bij de prijs van een hoogvoltbatterij één controller per toren op.

↑ Terug naar de index

V

VIES

Het systeem van de Europese Commissie om btw-nummers in de EU te controleren.

VIES (VAT Information Exchange System) bevestigt of een btw-nummer geldig is voor handel tussen EU-landen. Daar controleren we je nummer voordat we zonder btw factureren. Is het nummer niet actief voor intracommunautaire handel, dan moet de factuur btw bevatten.

Voc en maximale PV-ingangsspanning

De onbelaste spanning van een paneel en de grens die de omvormer nooit mag overschrijden.

De Voc (openklemspanning) stijgt als de temperatuur daalt, dus de spanning van een string is het hoogst op een koude, zonnige ochtend. Vermenigvuldig de Voc van het paneel met het aantal panelen in serie en tel de marge voor de laagste temperatuur ter plaatse erbij op: het resultaat moet onder de maximale DC-ingangsspanning van de omvormer blijven. Overspanning kan de omvormer vernielen en valt doorgaans niet onder de garantie.

↑ Terug naar de index

W

Wp en kWp (wattpiek)

Het vermogen van een paneel onder standaardtestomstandigheden.

Wp is het vermogen dat een paneel levert onder standaardtestomstandigheden (STC: instraling van 1.000W/m², celtemperatuur 25°C); in de praktijk is het meestal minder door warmte, hoek en vuil. De grootte van een installatie geef je op in kWp: twintig panelen van 500Wp maken 10kWp. Hoeveel kWh per jaar elke kWp oplevert, hangt af van de locatie, de oriëntatie en de hellingshoek.

↑ Terug naar de index

PV Radar

Nieuwsbrief voor installateurs en iedereen die een zonne- of opslagsysteem plant. Kies je onderwerpen: geen spam, afmelden met één klik.

Wat wil je ontvangen?